Düşüncə Jurnalı

header photo

AİLƏ PSİXOLOGİYASI

ONU GÖZLƏMƏK; HƏYƏCAN, SEVİNC, MARAQ, SƏBİRSİZLİK…(HAMİLƏLİK DÖVRÜNDƏ MÜŞAHİDƏ OLUNAN PSİXOLOJİ PROBLEMLƏR)

21-01-2018

Hamiləlik dövrü, ana üçün həm fiziki, həm də psixoloji dəyişikliklərin yaşandığı mərhələdir. Ana ilə uşaq arasındakı münasibət qadının hamilə olduğunu öyrəndiyi andan etibarən başlayır. Buna görə də ananın hamiləlik dövrünü necə keçirməsi, uşağı hansı yolla dünyaya gətirməsi, ana ilə uşaq arasındakı emosional kontaktın formalaşmasına təsir göstərir. Analıq duyğusunun hiss edilməyə başladığı bu dönəm sosial və duyğusal sahələrdə müxtəlif dəyişikliklərə, eyni zamanda fiziki görünüş, özünü dərk və sosial rolda fərqliliyin yaranmasına səbəb olan və bundan dolayı təşviş hissinin müşahidə olundu…

Ətraflı

Ölüm anlayışını uşağa necə izah etməli ?

20-01-2018

 

Travma -normal həyat davam edərkən birdən-birə ortaya çıxan ,həyatın normal axışını və fəaliyyətini əngəlləyən ,qorxu ,dəhşət ,çarəsizlik duyğularına yol açan , insanın varlığını təhdid edən sarsıdıcı   hadisələr olaraq  izah edilə bilər.

Travma -zəlzələ, sel kimi təbii  fəlakətlər,müharibələr ,cinsi və ya fiziki təcavüzlər ,zorla qaçırılma ,nəqliyyat qəzaları,  fərdin  fiziki və ruhsal bütövlyünə yönəlmiş ,gerçək  bir ölüm ya da ölüm təhdidi olan hadisələri yaşaması  nəticəsində insanda yaratdığı  ruhi təsirlənməni ifadə edir.Təsadüfən rea…

Ətraflı

Çəki anormallığı yoxsa QQP

19-01-2018

QQP(Qida qəbulu pozuntusu) dedikdə QQ (qida qəbulu) ilə bağlı psixoloji şərtlənmiş davranış pozuntuları başa düşülür. Bura ölümlə nəticələnə biləcək çəkinin qəsdən aşağı salınmasında, artıq çəkinin yaranmasına səbəb olan bir çox QQ pozuntuları aid edilir. Biz hər hansı insanda qida qəbulu pozuntusunun yarandığını kök görünə biləcəyi yaxud çəkisinin arta biləcəyi ilə bağlı olan əsassız qorxu; çəkini nəzarətdə saxlamağa həddindən artıq səy göstərmək, öz çəkisini yaxud QQ ilə bağlı pozuntunun olduğunu inkar etmək, obsessiya(təkrarlanan fikirlər), şəxsiyyətlər arası münasibətlərdə çətinliklər,…

Ətraflı

Keçmiş üçün darıxmaq

18-01-2018

İnsan niyə darıxar və daha önəmlisi nə üçün darlxar? Almanca darıxmaq ( sehnsucht) bağımlılıq sözünü də ifadə edir.Darıxmaq bir əskikliyin varlığına işarə edər və bizi bu əskikliyi aradan qaldırmağa təşviq edər.

İnsan sevgiyə ac bir şəkildə dünyaya göz açar.Qısa müddətlər ərzində bu aclıq duyğusu doyurulmuş kimi olsa da bütün ömür boyunca davam edər.Həyatımız boyunca etdiyimiz hər bir seçim başqa bir şeyi həyatımızdan çıxarmaq deməkdir.Hər xatırlama itirilmiş bir şeyin varlığına işarə edər.Sanki nələrisə əskik və ya səhv etmişik kimi. “ Görəsən düz mü …

Ətraflı

Xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlara necə davranmalı?

17-01-2018

Bu uşaqlar 3-4 yaşlarında olanda fərqli olduqlarını hiss etməyə başlayar və 20li yaşlara qədər bu əngəli anlamağa, qavramağa, qəbul etməyə çalışarlar. Çox ağır əqli geriliyi olan uşaqlar bu fərqliliyi qavramaqda çətinlik çəkərlər.

Fərqliliklərini anlamağa başlayan uşaqların ilk verdikləri reaksiya qəzəbdir, çünki uşaq dərin bir əngəllənmə hissi yaşayar və bu da ciddi qəzəbə səbəb olar.  “Nə üçün beləyəm?” və ya “Niyə mən?” sualları uzun müddət beynini məşğul edər. Hər yeni mühitdə uşaq bu vəziyyətin yaratdığı çətinliklərlə yenidən başa çıxmaq məcburiyy…

Ətraflı

EŞİTMƏ QÜSURLU UŞAQLARDA REFLEKSOLOJİ İŞ

16-01-2018

Bizi əhatə edən ətraf mühiti qulaqlarımızın köməyi ilə eşidirik.Alimlərin kəşfinə görə,qulaq insan yatarkən aktiv olan yeganə duyğu orqanıdır. Qulaqlar eşitmə orqanı olmaqla yanaşı həmdə bədənin müvazinətini saxlamaqa xidmət edir. Müvazinət orqanı vestibulyar aparatı tərəfindən bədənimizin vəziyyətinə nəzarət edilir.İnsan eşitmə orqanı olan qulaqlar vasitəsilə fərqli səsləri araşdırır. İnsanlar kifayət qədər geniş diapozonda olan səsləri (16 HS-dən 20 min HS-yə qədər)qavraya bilirlər.
Qulaqlar 3 hissədən ibarətdir:xa…

Ətraflı

Uşağın tərbiyəsində baba və nənə

16-01-2018

Nəvə sevgisi özəl bir sevgidir.Hər baba və nənə üçün onları qucağına almaq və böyümələrini izləmək xoş bir duyğudur.Nənə və babaların uşaqlar üzərində müsbət təsirləri vardır.Bəzən uşaq ana və atasından görmədiyi sevgini onlardan görə bilir və bu da uşaqların psixi inkişafına müsbət təsir göstərir.

Valideynlərin işləməsi uşağa kimin baxacağı problemini ortaya çıxarır.Uşağa baxılması dövründə nənə və babalar böyük aktivlik göstərir.Adətən, nənə və babalar öz uşaqlarını tərbiyə edərkən istifadə etdikləri nizamlı qayda-qanunlardan uzaq…

Ətraflı

Sonu qorxunc bitən psixoloji təcrübələr...

15-01-2018

Bugün bildiyimiz kimi psixologiya elmi gənc bir elmdir.İnsanoğlunun özünü və başqaları ilə münasibətlərini anlamaq adına bizə dərin biliklər qazandırmışdır.Bir çox psixoloji təcrübələr etik və keçərli üsullarla aparılmış və daha yaxşı terapiyaların inkişafına yardımçı olmuşdur.Ancaq heç də yolunda getməyən, qorxunc nəticələnən təcrübələr də keçirilmişdir.

Stanford həbsxana təcrübəsi. 1971 – ci ildə, sosial psixoloq Philip Zimbardo, saxta bir həbsxanada hansı insanların sosial rollara uyğunluq göstərdiyini anlamaq adına bir qrup …

Ətraflı

Enurez nədir?

13-01-2018

 

Enurez yuxuda sidik saxlaya bilməməklə xarakterizə olunan fenomendir. Həkimlərin əksəriyyətinin fikrincə, qızlarda 4 yaşdan yuxarı, oğlanlarda isə 5 yaşdan yuxarı olduqda sidik saxlamamağı enurez adlandırmaq olar. Əksər hallarda uşaq böyüdükcə enurez keçib gedir. Gecələr qeyri-ixtiyari sidik salma altı yaşlı uşaqların 10%-də, 14 yaşda olan yeniyetmələrin isə 3%-də müşahidə edilir. Nadir hallarda böyüklərdə enurez keçmir. İlkin enurez Əgər uşaq heç vaxt və ya demək olar ki, heç vaxt yuxudan quru oyanmırsa, bunu ilkin enurez adlandırırlar. Bu materialda məhz bu barədə danışılacaq. Əgər pro…

Ətraflı

HAMİLƏLİKDƏ STRESSLƏ MÜBARİZƏ APARMAQ

12-01-2018

İnsanın qarşılaşdığı narahat edən hallara fiziki və psixi olaraq verdiyi reaksiyaların hamısı stressin tərifinə daxildir. Stress bədənin uyğun formada işləməsinə mane olur və psixi pozuntulara səbəb olur. Bədənin işləmə ahəngini və psixi strukturunu pozan bir çox stress mənbəyi vardır. Ölüm, xəstəliklər, təbii fəlakətlər, iş yerində qarşılaşılan problemlər, maddi sıxıntılar və s. Stress mənbələrindən biri də hamiləlikdir. Bədənin hamiləliklə bağlı stressə girməsi, bədənin daha öncə qarşılaşmadığı bir vəziyyətlə-hamiləliklə bədən quruluşunun pozulduğunu qavraması və bədənin bu dəyişikliyə r…

Ətraflı

Antisosial şəxsiyyət, yoxsa asosial

11-01-2018

Cəmiyyət həyatında fəal iştirak edən, fəaliyyət və ünsiyyətdə formalaşan, sosial keyfiyyətləri özündə əks etdirən sosial varlığa şəxsiyyət deyilir. İnsan bioloji varlıq, fərd, fərdiyyət mərhələlərini keçərək yetkinləşir və son nəticədə yetkin şəxsiyyət kimi formalaşır. Həmin şəxsiyyətin formalaşması prosesinə təsir edən faktorların roluna və onların xarakterinə görə bioloji, sosioloji , biososioloji nəzəriyyələr əmələ gəlmiş və onların hər biri şəxsiyyəti fərqli aspektdə xarakterizə etmişlər.

Yetkin şəxs…

Ətraflı

AİLƏ MÜNASİBƏTLƏRİNDƏ QADIN VƏ KİŞİ BƏRABƏRLİYİ – HƏR BƏRABƏRLİK TARAZLIQ DEYİL….

10-01-2018

Bərabərlik tarazlıqdır. Bəs görəsən bu tarazlıq həmişə lazımdırmı? Mən deyərdim, yox. Ehtiyac yoxdur hər mövzuda ta`raz olmağa. Əgər məsələ qadın-kişi bərabərliyindən gedirsə, mən bu bərabərliyi inkar edərdim. Bəlkə də düşüncəm çoxları tərəfindən qınaq obyektinə çevriləcək. Axı biz gender bərabərliyini əlində rəhbər tutub ona heç cür nail ola bilməyən cəmiyyətdə yaşayırıq. Bəlkə də başqa bir ölkədə yaşamış olsaydım mən də qadın – kişi bərabərliyinin tərəfdarı olardım. Amma nə etmək olar ki,qaçılması mümkün olmayan reallıqlar var və biz onlarla barışmalıyıq. Əslində düşüncələrimizlə bu real…

Ətraflı

Adel Sindromu-sevgi xəstəliyi

09-01-2018

Adel sindromu öz adını məşhur fransız yazıçısı Viktor Hüqonun qızı Adelin adından götürüb.O qeyri adi sevgisi ilə tarixə düşmüş qadınlardan biridir.Adel ailədə beşinci uşaq olub.O,çox gözəl qadın və istedadlı pianoçu idi.Lakin onun psixi sağlamlığı get gedə zəifləyirdi.1843-cü ildə böyük bacısı, 19 yaşlı Leopoldinanın ölümü ona ciddi təsir edir.1852-ci ildə Adel atasının ardınca Hernsi adasına gedir.Orada da ciddi depressiya yaşayan qızın vəziyyəti gün-gündən pisləşir.1858-ci ildə Fransaya qayıdır ki, müalicə alsın.Adel çox gözəl və istedadlı qadın idi və ona uzanan kişi əllərindən bir mən…

Ətraflı

Davranış pozuntusu, yoxsa qüsurlu tərbiyə

08-01-2018

Ontogenetik inkişafda hər yaş dövrünün spesifik davranış formaları və xarakteristikaları var. Uşaqlarda tədricən yaşa uyğun fərqli davranış formaları təzahür edir. Uşağın davranışı ilə ailənin tələbləri arasında paradoks yaranır ki, buda ailədə əsəbi psixoloji mühit, konfliktə səbəb olur. Bəzi ailələr isə anomal davranışı ərköyünlük kimi qiymətləndirir və “uşaqdır” böyüyəndə düzələr deyib həssas münasibət göstərmirlər. Bu isə şəxsiyyət və onun komponentlərinin inkişafındakı problemlərin dərinləşməsinə səbəb olur.…

Ətraflı

Hidrosefaliyanın psixi inkişafda rolu

06-01-2018

Hidrosefaliya uşaqlarda rast gəlinən və onların psixi inkişafına mane olan xəstəliklərdəndir. Hidrosefaliya yunanca” hidro”- su, “sefalon”-baş sözlərinin birləşməsindən yaranmış və başın ölçülərinin normadan artıq böyüməsi ilə nəticələnən xəstəlikdir. Beynimizin içində bir-biri ilə təmasda olan boşluqlar vardır. Bu boşluqlardakı şəffaf maye beyini yan təsirlərdən qoruyur. Beyin onurğa mayesi adlanan bu maye qan dövranı kimi özünün dövr etdiyi yolları vardır. Bu yolların hər hansı bir nöqtəsində zəifləmə olarsa, yəni tutulma, mayenin sorulması və s. Problemlər qeyd edilərsə, nəticədə hidros…

Ətraflı

Psixi inkişafda ləngimə, yoxsa pedaqoji baxımsızlıq

05-01-2018

Ontogenetik inkişaf zamanı dil, din, irqi mənsubiyyət və cinsindən asılı olmayaraq insanlar müxtəlif yaş dövrlərindən keçməli olurlar. Hər yaş dövrünündə öz spesifik xüsusiyyətləri, davranış formaları vardır. Psixika isə bu xüsusiyyət və formalar əsasında formalaşaraq gerçək aləmin faktlarını, mexanizmləri təzahür etdirir.

İnsan psixikasının əsasını ali psixi funksiyalar, yəni duyğu, qavrayış, diqqət, hafizə, təfəkkür, nitq, təxəyyül təşkil edir. Bu ali psixi funksiyalar kompleks halda fərdin şəxsiyyətə çevrilməsinin baza əsaslarını təşkil ed…

Ətraflı

Maraq və sevgi uşağa necə əks etdirilir?

04-01-2018

Demək ki uşağa sevgi və qayğı göstərmək şərtdir. Sözə gəlincə hamımız sevirik amma göstərməyi bilmirik.  Uşaqlar dünyaya gəldikləri andan etibarən anaları dərin bir əlaqəyə girirlər və dünya dizaynları analarıyla qurduqları əlaqəylə formalaşır. Gözlərini dünya həyatına açmaları və ananın qucağına ilk almalarıyla birlikdə bağlanma prosesi başlayır.  Həyatımız boyu ən çox ehtiyacımız olan güvən duyğusu, qucağa alma, nəvazişini duymaq və əsas ehtiyaclarının ödənməsi formalaşdırılır. Bir körpə nə qədər çox qucaqda tutulursa, nə qədər çox dəri təması varsa o qədər təhlükəsizlikdə hiss edir özün…

Ətraflı

Psixoloqu yanlış tanıyanlar

03-01-2018

Psixologiya elmi Avropa ölkələrində çox böyük bir maraqla qarşılanarkən, eyni marağı təəssüf ki, öz ölkəmizdə görə bilmirik.Cəmiyyətdə psixoloqlara qarşı formalaşmış yalnış mühakimələr vardır.

Dəli həkimi – Hələ də bele düşünənlər var.Hər psixoloqa gedənin dəli olduğunu düşünən bu insanların sayı az deyil.Bu insanlar heç də ancaq yaşlı nəslin nümayəndələri deyil, cavanlar arasında da bu fikir geniş yayılmışdır.

Cavab: Xeyr, psixoloqlar dəli həkimi deyildir.         

Dərman yazmamaq – Psixoloqlar dərm…

Ətraflı

Dostluq qurmaqda çətinlik çəkən uşaqlar

02-01-2018

Günümüz şərtlərində, anaların çoxu işləməkdədir. Bu səbəblə də uşaqların həyatı, sürətlə ev mühitinin və məhəllə mədəniyyətinin qoruyucu aurasından uzaqlaşır. 2-3 yaş bağçalarla başlayan ictimailəşmə mühiti, uşaq bağçası və digər məktəb mühitləriylə sürməkdədir. Beləcə uşaq daha sürətli bir şəkildə yaşıdlarıyla və qaydalarla tanışmaqdadır. Bu ictimailəşmə mühitləri uşağın inkişafı üçün də ehtiyacdır. Uşağı təbii mühitlərdə gözləmək lazımdır. Yəni uşağınız bağçadaykən ya da məktəbdə oyun oynayarkən onu ziyarət etməniz və müşahidə etməyiniz faydalıdır. Ancaq bu müşahidələri edərkən uşağınızı…

Ətraflı

Histerik şəxsiyyət pozğunluğu nədir?

01-01-2018

Histerik şəxsiyyət pozğunluğu Amerikan Psixiatriya Birliyi tərəfindən ümumiyyətlə yetkinliyə ilk dövrlərində başlayan, həddindən artıq romantiklik və diqqət çəkmək, ətrafı tərəfindən təsdiq axtarış ehtiyacının yüksəkliyi ilə özünü müəyyən edən şəxsiyyət pozğunluğu olaraq təyin olunmuşdur. Narsistdən  fərqli olaraq mühitlərindəki əlaqələrinin hər dəqiqəsinə diqqət edərlər.

Histerik (Histirionik) şəxsiyyət pozğunluğu olan fərdləri ümumi olaraq belə təyin etmək mümkündür:

Görünüşlərinə əhəmiyyət verən, rən…

Ətraflı

Yeni uşağın gəlişinə hazırlıq

30-12-2017

Bacısı və ya qardaşı olacağını öyrəndiyində bu naməlum vəziyyət qarşısında uşağın ağlında bir çox suallar yaranır və qarışıq duyğular yaşayır. Bu vaxt uşaq özünün artıq sevilmədiyini düşünə bilər. Ağlında suallar böyüyür və  bu problemə səbəb olan valideynlərinə acıqlanır. Ana-atasının sevgisini yoxlayır və onlardan asılı olduğunu öz davranışları ilə bildirməyə çalışır. Uşağın keçdiyi  bu proses körpə doğulduqdan sonra da davam edir, lakin, ana-atanın uşaqlara qarşı sərgilədiyi düzgün münasibətlə tezliklə aradan qalxır.…

Ətraflı

Həyəcan - Təşviş Pozuntusu

30-12-2017

Həyəcan-Təşviş pozuntusu olan insan müəyyən obyektlərə vəya vəziyyətlərə qorxu ilə yanaşar. Onlar bu kimi obyektlərə qarşı sürətli ürək döyüntüsü və tərləmə kimi fiziki reaksiyalar göstərirlər. Həyəcan-Təşviş Pozuntusu diaqnozu aşağıdakı hallarda qoyulur:

• Situasiyaya uyöun olmayan cavab reaksiyası verilməsi

• Reaksiyalarını idarə edə bilməmək

• Həyəcan və təşviş nəticəsində həyat tərzinin dəyişməsi

Həyəcan-Təşviş pozuntusunun 2 növü var :

•Panik pozuntu

•Fobiyalar

Panik Pozuntu

Pa…

Ətraflı

Valideyn mövqeləri nələrdir?

28-12-2017

 

Valideyn mövqeləri, valideynin uşağını tərbiyələndirərkən istifadə etdiyi mövqe, davranış və vasitələrin toplusudur əslində. Qəbul etdiyiniz mövqe və davranışlar uşağınızın psixoloji inkişafı üçün çox mühüm əhəmiyyət daşıyır. Məhz ən çox rastlaşdığımız valideyn münasibətləri və uşaqlar üzərindəki təsiri...

 Valideyn mövqeləri nələrdir?

 Ailədə uşaqlarla, valideyn münasibətində əsas müəyyənedici amil ana və atanın mövqe və davranışlarıdır. Valideynin uşaqlarına qarşı sərgilədikləri davranış formaları, hadisələr qarşıs…

Ətraflı

Xoşbəxtlik alına bilər mi?

27-12-2017

Hamımız uşaqlarımızın xoşbəxt olmasını istəyirik. Yaxşı qidalanmalarını, istədikləri kimi oyun oynaya bilmələrini, yaşıdları və yaşlılarla yaxşı əlaqələr qurmalarını arzu edirik. Müvəfəqiyyətli olmaları üçün onlara dəstək oluruq. Pis vaxtlarında yanlarında olduğumuzu göstərmək istəyirik. Onlarla vaxt keçirmək, gündən günə yaşadıqları dəyişikliyi izləmək, həyatlarındakı böyük dəyişikliklərə şahid olmaq üçün səy göstəririk.

 Digər tərəfdən, uşaqlarımızın bu gününü yaxşı keçirmələrini və gələcəklərini zəmanət alt…

Ətraflı

Kapqras Sindromu

26-12-2017

Kapqras sindromu ilk dəfə 1923-cü ildə fransız psixiatr Kapqras tərəfindən kəşf olunmuşdur. Bu sindrom əlamətlərinə görə sayıqlama pozuntusuna bənzəyir və paranoid şəxsiyyət pozuntusunda daha çox müşahidə olunur. Sindrom nadir hallarda rastlandığı üçün tədqiqat sahəsi məhduddur. Lakin problemin əsas səbəbi kimi neurobioloji və neuropsixoloji səbəblərin olduğu aşkarlanmışdır. 

Kapqras sindromu olan pasiyentlər duyğusal bağlılığı olan insanlar, əşyalar və ya heyvanlara qarşı yadlaşma hissi keçirirlər. İnsanları tanımaqda çətinlik çəkirlər,…

Ətraflı

Mənə görə həyatın mənası.

25-12-2017

Həyatın mənası....Bir çox şeyin mənasını bilmədən yaşadığımız həyatda həyata anlam vermək...”Nə üçün yaşayıram?”. Mənə görə bu sualın cavabıdır həyatın mənası. Çox qəribədir, ən qəliz suallara cavab taparsan, bəzən bu suala verəcək tək bir cavabın olmaz. Ən çətin sualları anında cavablandırarsan, bu suala cavab vermək üçün isə illərlə düşünərsən. Sualın cavabını bir gün mütləq tapacaqsan. Hansı ki, o gün sənin özünü kəşf etdiyin gün olacaq. Özünü hədəflərinlə, məqsədlərinlə birgə kəşf etdiyin gün həyatın mənasını anlayacaqsan. Düşün ki, uzun bir yolla gedirsən, əgər həmin yolda nə üçün, ha…

Ətraflı

Uşağın psixologiyasını pozmaq istəyən hər bir ailənin etməsi lazım olan tək şey:Dayaq.

24-12-2017

       

Family Psychology jurnalında dərc olunan və Teksas Universitetindən olan Dr Elizabeth Gershoff başçılığı ilə irəli sürülən bir iş “şillə ilə ” cəzalandırılan uşaqların psixologiyasında təəccüblü bir nəticəni ortaya çıxardı.160 min uşaq üzərində aparılan iş şillə vurmanın uşaqların psixologiyasına olan təsirini üzə çıxardı.Elizabeth Gershoff bu mövzuyla əlaqəli “Analizlərimiz bir çox valideynin çoxda şiddət etmədiyini düşündüyü və adi gördüyü  şillə vurma davranışı üstünə mərkəzlənib”deyir.Yəni başqa heç bir şiddət metodu işə daxil edilməmişdir.…

Ətraflı

Şiddətə məruz qalan uşaqlar

22-12-2017

   

 Şiddətə məruz qalan bir uşaq bir dəfə və ya dəfələrlə yaşamış olanlara müxtəlif yollarla cavab verə bilər. Üstəlik, sadəcə bunlara məruz qalmaları deyil, həm də bu görüntülərə şahidlik etmələri kifayətdir. Şiddət uşaqlara pis təsir göstərə bilər.

     Şiddətə məruz qalan uşaqlarda hadisədən sonra uşaqdan-uşağa fərqli olaraq bunlar gözlenilir.

    -Dalaşqan və əsəbi davranışlar sərgiləyə bilər.

    - Özünə qapanar və hec bir şeyə reaksiya verməzlər.

    - Yuxu problemləri və izah eliyə …

Ətraflı

Autizm nədir?

21-12-2017

Autizm-erkən yaş dövründə başlayan, sosial münasibətlər və ünsiyyət sferasında problemlərin olması ilə özünü göstərən ümumi inkişaf problemidir. Autizmin əlamətləri əsasən iki yaşından etibarən özünü göstərməyə başlayır. Autizm-özünə qapanma, real həyatdan uzaqlaşma kimi təzahür edir. Autizm kifayət qədər geniş yayıimış haldır belə ki, təxminən min uşaqdan beş nəfərində müşahidə olunur. Hal-hazırda autizmin yaranmasinin dəqiq səbəbləri məlum deyil. Lakin autizmin nədən yaranmasına fikir bildirən mütəxəssislər belə hesab edirlər ki,autizmin yaranmasi həm irsi, həm də doğuşdan əvvəlki, doğuş…

Ətraflı

Trikotilomani

20-12-2017

Trikotilomaniya gözə çarpacaq qədər saç itkisi ilə nəticələnən, dəfələrlə təkrarlanan saç qopartma davranışıdır.

Bu xəstəlik ilk dəfə Fransız dermatoloq  Henri Hallopeau tərəfindən öyrənilmişdir. Yunanca qədim söz olub mənası saç qopartmadır. Bu xəstəlik 100 nəfərdən 4-də rast gəlinir. Qadınlarda kişilərə nisbətən daha çox görünür.

Trikotilomaniya xəstəliyi  ən çox saç qopartma, az hallarda isə qaş, kirpik, saqqal, bığ və başqa bədən tüklərinin qoparılmasıdır. Əsasən də bu xəstəlik evin birinci uşaqlarında rast gəlinir ki, bu da…

Ətraflı

Rotasizm

19-12-2017

R səsi tələffüzunə görə mürəkkəb səslərdən biridir. Valideynlərin nəzərində olsun ki, uşağın nitqi inkişafı mərhələsində ən son formalaşan  samit  səslər  R və L səsləridir ki, bu da 4-5 yaşa təsadüf edir.

Rotasizm diaqnozu nitqində R səsinin tələffüzu olmadıqda  nəinki uşaqlara, bəzən də böyüklərə qoyulan loqopedik diaqnozdur. Pararotasizm-normal, dişarxası R səsinin hər hansı bir səslə əvəz olunmasıdır, məsələn R səsinin  L,D,T və ya Y ilə əvəz edilməsi. Rotasizmin aşağıdakı növləri vardır.

Boğazda …

Ətraflı

Uşaqlıq qorxuları

18-12-2017

Uşaqlıq qorxuları çox müxtəlifdir, bunlar uşağın yaşından asılı olaraq deyişir. İlk növbədə, bu qorxuları uşaqlarda çox ciddi problemlər kimi görmemek və yaşanması lazım olan bir müddət  kimi mənimsəməkdir. Lakin qorxuların səbəbləri araşdırılmalıdır. 24 aya qədər uşaqlar üçün ayırma narahatlığı (ayrı-ayrı narahatlıq) yaşamaq normaldır və biz uşaqın inkişafı üçün zəruri olduğunu bilməliyik. Uşaq anasına bir müddət ayrıldıqda və anasına qayıtdıqda anasının ölmədiyini və bunun müvəqqəti olduğunu öyrənir. Bu mərhələni uşaqlıq qorxuları prosesində keçmək üçün bir az vaxt tələb oluna bilər. Bu …

Ətraflı

Televizor asılılığı uşaqlara necə təsir göstərir?

16-12-2017

Uşaqların çöldə oyun oynaması üçün məkanın olmaması televizor asılılığını artırır.Televizor məsələsində ana və ataların diqqətli olması uşaqların inkişafı baxımından çox vacibdir.

 Televizor asılılığı uşaqlara necə təsir göstərir və valideynlər nələrə diqqət etməlidirlər?

-0-3 yaş-Bu yaşlar uşaqların beyin inkişafının ən kritik olduğu vaxtdır.Uşaqların beyin inkişafının böyük bir hissəsi bu yaşlarda tamamlanır.Uşaqlar,xüsusilə,2 və 3 yaş arasında ətraf aləmi kəşf edərək,yaşlılarla ünsiyyət quraraq inkişaf edirlər.Digər tərəfdən,te…

Ətraflı

Uşaqlarda dırnaq yemə və barmaq əmmə

15-12-2017

     

Barmaq əmmə problemi adətən valideynlərdən, “barmağını əmir görəsən hər hansı problem var mı?”, barmaqlarını əmməsi dişlərinə zərər verə bilər mi?”, “Bu vərdişi nə vaxt tərgidər?” “Barmağını əmməməsi üçün nələr etməliyik,” kimi oxşar suallarla gəlir. Barmaq əmmə də dırnaq yemə, alt islatmaq, yalan danışmaq vərdiş və təhsillə bağlı problemlərdir.

   Dünyaya gəlmək ilə körpələr həyata uyğunlaşmaq və həyatlarını davam etdirmək üçün bəzi reflekslər gətirir. İlk bir il içində uşaqlar hər nə görsələr ağızlarına…

Ətraflı

Ünsiyyətin perseptiv tərəfi – mikromimikalarımız

14-12-2017

Ünsiyyət nədir? – iki və daha çox insanın münasibətlərinni aydınlaşdırmaq və ümumi nəticə əldə etmək məqsədilə öz səylərini əlaqələndirməyə və birləşdirməyə yönəldilmiş qarşılıqlı təsirə ünsiyyət deyilir. Başqa sözlə insanlar daim bir-biri ilə informasiya mübadiləsi aparır, bir-birinə qarşılıqlı təsir edir və bir birini qavrayıb anlayırlar.  Burada ünsiyyətin üç əsas tərəfi olan kommunikativ, interaktiv və perseptiv tərəfi ortaya çıxır.

Ünsiyyətin kommunikativ tərəfi dedikdə, informasiya mübadiləsi başa düşülür. Y…

Ətraflı

Psixologiyada tükənmişlik sindromu

13-12-2017

Plan:

1.”Burnout(tükənmişlik)sindromu”nun mahiyyəti.

2.”Tükənmişlik sindromu”nun” formaları və təsir edən amillər.

3.”Tükənmişlik sindromu”nun aradan qaldırılması yolları.

Burnout Tükənmişlik Sindromu
“Burnout (tükənmişlik) Sindromu” Son günlərdə yeni iş mühitləri, rəhbərliklər, icra edilən işlərin xüsusiyyətləri və müstəqil çalışa bilmə vəziyyətləri, çalışanlarda, xüsusilə tibb sahəsində işləyənlər arasında çox məşhurdur.

Müasir dövrdə texnologiyanın irəliləməsiylə birlikdə istehsal və səmər…

Ətraflı

Müasir şəraitdə kiçik məktəblilərdə məktəb dezadaptasiyasının əmələ gəlməsi səbəbləri

12-12-2017

Məktəbə getməyə başladığı ilk gündən, kiçik məktəblilərin həyatında bütövlükdə əsaslı  dəyişikliklər qeydə alınmağa başlayır. Beləki, onların inkişafının sosial şəraiti dəyişir və bu şəraitə yeni-yeni elementlər qatılır: aparıcı fəaliyyət yenisi ilə əvəz olunur, ünsiyyət dairəsi genişlənir - oraya yeni insanlar kimi müəllim, sinif yoldaşları daxil olur və s. Məktəbə gedən uşağa ətrafdakıların münasibəti kökündən dəyişir və bu münasibət onun əldə etdiyi təlim uğurlarına əsaslanır. Bu fakt məktəbin avtoritetini uşağın gözündə qaldırır. Bu dövr, ümumiyyətlə, bütün kiçik məktəblilər üçün çətin…

Ətraflı

Uşaqlarda davranış pozuntusu

11-12-2017

Uşaqlıq dövründə baş verən hər hansısa bir hal gələcək dövrlərdə də öz təsirini göstərir.Ziqmund Freyd qeyd edirdi ki,uşaqlara tualet vərdişi düzgün edilmədikdə onlar gələcəkdə xəsis,simic,iradkar bir şəxs olurlar.Buna görə də uşaqların tərbiyəsinə düzgün diqqət edilməlidir.

Davranış pozuntuları uşağın müxtəlif psixi və fizioloji səbəblərə bağlı olaraq daxili qarşıdurmalarını davranışlarına köçürməsi nəticəsində ortaya çıxır.Hər 10 uşaqdan 7-sində rast gəlinir.Buna görə də,dövrün ən aktual məsələlərindəndir.Bəzən davranış pozuntularını aşıla…

Ətraflı

Mitomaniya

08-12-2017

Mitomaniya insanlarda özləri söylədiyi yalana inanmaqdır. Bu cür xəstələr səhvlərini örtmək üçün tez-tez yalan söyləyirlər. Bir müddət sonra söylədikləri yalanlara özləri də inanmaya  başlayır. 16 yaşından etibarən özünü göstərməyə başlayan  bu xəstəlik  zamanı  insan öz beynində müəyyən şeylər qurur.Bir çox insanlar qarşısındakından qorxduğu üçün, özünü qorumaq üçün, baş verə biləcək mənfi vəziyyətdən mümkün qədər qaçmaq üçün yalan söyləyirlər.Mitomaniya isə bir ruhi problem olaraq qəbul edilir. Bu insanlar üçün yalan həyatlarının əvəz olunmaz hissəsinə çevrilmişdir.Onlar yalan danışmaq ü…

Ətraflı

Şizofreniya xəstələrinin psixoloji xüsusiyyətləri

07-12-2017

 

E.Kretchmer zamanlarından şizofreniyanı şəxsin ən səciyyəvi hallarda introvertliklə, abstrakt düşüncəyə meyilliklə,emosional soyuqluqla və bu və ya digər üstünlük təşkil edən səylər və həvəslərin həyata keçirilməsinə  mübtəalıqla birlikdə hisslərin göstərilməsində təmkinliklə səciyyələnən şizoid xarakteri ilə əlaqələndirirdilər. Şizofreniyanın gedişatının müxtəlif formalarını öyrənərək psixiatrlar xəstəliklərin premorbidinin xəstəliyin müxtəlif kliniki formalarında çox müxtəlif olduğu aşkar edilmiş xeyli ümumiləşdirilmiş xarakteristikalarından uzaqlaşmışlar.…

Ətraflı

Psixi sağlamlıq haqqında ümumi məlumat

06-12-2017

Cəmiyyətin hər bir üzvünün psixi sağlamlığı ümumən cəmiyyət haqqında müəyyən qənaətə gəlməyə imkan verir. Cəmiyyətdə baş verən proseslərin proqnozlaşdırılması , sosial sabitliyin mühüm şərti onun hər bir üzvünün psixi sağlamlığından asılıdır.  Çox təəssüf ki, mütəxəssislər bu məsələnin həllində diqqəti psixi sağlamlığı  şərtləndirən amillərin araşdırılmasına deyil, əksinə psixi pozuntuların reabilitasiya və korreksiyası məsələlərinə yönəldirlər.  Ona görə də müasir dövrdə psixologiya elminin əsas vəzifəlırindən biri də cəmiyyətin psixi sağlamlığının qorunması olmalıdır. Psixi sağlamlıq anl…

Ətraflı

Uşaqlarda hiperaktivlik və diqqət əksikliği.

05-12-2017

Hiperaktivlik və diqqət əksikliyi  "hiper" yunan sözü olub "yüksək", aktivas isə "hərəkət və hərəkətli" deməkdir.Hiperaktivlik sözü də bu iki sözün birləsməsindən əmələ gəlib və aktiv, hərəkətli davranış sistemini tənzimləyə bilməyən uşaqları ifadə edir. Hiperaktivlik  və diqqət əksikliyi sindromunu ilk dəfə 1845-ci ildə doktor Henrix Hoffman təsvir etmişdir. O bunu 3 yaşlı oğlu üçün oxumağa kitab tapmayanda yazmağa başlamışdır.

    Hiperaktiv uşaqlar öz yerlərində çox fırlanırlar, əşyaları və paltarları dartışdırırlar, də…

Ətraflı

Körpə uşaqlarda hidrosefaliya xəstəliyi

04-12-2017

Hidrosefaliya (yunan. "hidro" - su, "sefalon" - baş) zamanı beyinin mədəciklərinin ölçüləri artır. Bunun səbəbi beyində likvorun həcminin artmasıdır.

Likvor beyinin mədəciklərində hazırlanan və beyinin normal fəaliyyəti üçün çox vacib olan xüsusi şəffaf suya oxşayan mayedir. Bu maye burada daim hazırlanır və daim da geri sovrulur. Likvorun geri sovrulması prosesində müxtəlif səbəblərə görə pozulmalar baş verə bilər ki, nəticədə likvor beyinin mədəciklərində yığılmağa başlayır. Bunun nəticəsində isə uşaqda kəllə daxili təzyiq artır.…

Ətraflı

Uşaqlarda fenilketanuriya

02-12-2017

Maddələr mübadiləsi pozuntularından biri də fenilketanuriyadır.Bu xəstəlik uşağın qaraciyərindəki bir fermentin əksikliyi nəticəsində ortaya çıxır.Həmçinin ağır irsi xəstəlik olub,sinir sisteminin zədələnməsi ilə xarakterizə olunur.Xəstəliyin qarşısı alınmadıqda orqanizmdə fenilalaninin miqdarı artır və uşaqda iləri dərəcədə zəka geriliyi yaradır. Sinir sisteminə göstərdiyi təsir nəticəsində isə uşağın motor inkişafı ləngiyir.Bu proses uşaq 6 aylıq olanda nəzərə çarpır və artıq gec olur.

Xəstəlik ilk dəfə norveçl…

Ətraflı

Uşaqlarda yalan danışmaq.

01-12-2017

Biz bunu mövcud vəziyyətin əhatə etdiyi istənilən reaksiyanı edə bilmək adından fərqli şəkildə əks etdirən bir yalançı davranış kimi təsvir edirik. Ailələri narahat edən yalançı davranış, beş-altı yaşına qədər qorxudan bir şey deyil. Zehni, sosial və emosional inkişafı nəzərə alaraq, uşaq bir yalan konsepsiyasını anlamağa və altı yaşdan sonra əxlaqi bir quruluşda qiymətləndirməyə imkan verə bilər.                                                         

    Uşağın emosio…

Ətraflı

Bütün dərc olunanlar:

30-11-2017

Akrofobiya da çox geniş yayılmış qorxu formalarındandır. Bu yüksəklikdən şiddətli dərəcədə qorxmaq anlamına gəlir.Hündürlükdən hamı ehtiyyat edir. Yüksəklikdə olan birinin narahatçılıq keçirməsi normal bir haldır. Ancaq burada müzakirə mövzusu bu qorxunun həddi aşmış formasıdır. Belə ki, akrofobiyalı insanlar, hətta yüksək olmayan hündürlükdən belə qorxurlar və hündür məkanlarda qərar tapan zaman güclü fizoloji və psixoloji gərginlik yaşayırlar. Bu zaman onlarda ürək döyüntülərin artması, təngnəfəslik, ağızın quruması, nitqin çətinləşməsi, titrəmə, tərləmə, ürəkbulanma, başgicəllənmə kimi …

Ətraflı

Bütün dərc olunanlar:

29-11-2017

Uşaqlarda yuxunun pozulmasına səbəb yuxuda diksinmə,tənəffüs ləngimələri,lunatizm və gecə kabuslarıdır.Qeyd edək ki, keçmiş zamanlarda özündə və ya övladında lunatiklik halları müşahidə edənlər dərhal magiya ilə məşğul olanlara müraciət edirdilər. Onlar bu qorxulu haldan falçıların müxtəlif məsləhətləri ilə azad olmağa çalışırdılar. Ancaq müasir dövrdə "lunatizim" bir xəstəlikdir. El arasında "lunatizm" adlandırılan bu xəstəliyə tibb elmində "somnambulizm" deyirlər. Və bu xəstəliyin müalicəsilə ilk vaxtlar nevropatoloqlar, sonra isə psixoloqlar məşğul olurlar.…

Ətraflı

Touretta sindromu

28-11-2017

Touretta sindromu uşalıqdan başlayan bir tik xəstəliyidir. Uşaqların 20%-də bu müşahidə olunur. Bu sindromun yaranmasında irsi amillər ön plana çəkilir. Araşdırmalara əsasən beynin dərin bölgələrindəki bir qrup hüceyrələrin fərqli olması buna səbəb ola bilər. Tiklər bədənin hər hansı bir hissəsində təkrar təkrar meydana gələn istəmsiz, sürətli, ani hərəkətlərdir. Touretta xəstələrində səsli tiklər də vardır.Bu öskürmə, boğaz təmizləmə şəklində ortaya çıxa bilər. Hər yüz uşaqdan birində çox sayda motor tiklər (hərəkətlər) və vokal tiklər (səslər) görülür və bu illərlə qala bilər.Bəzi touret…

Ətraflı

Daun sindromu

27-11-2017

Daun sindromlu diaqnoz ən dəhşətli diaqnozlardan biridir. Bu sindrom 1866-cı ildən məlumdur. İngilis həkimi Lanqdan Daun xarakter xüsusiyyəti olan bu xəstəliyi bir qız uşağında müşahidə edib və onu "monqolizm" adlandırıb. Ancaq asiyalı alimlərin xəstəliyin "monqolizm" adlandırılmasına münasibətindən sonra bu xəstəlik onu kəşf edən alimin şərəfinə "Daun sindromu" adını alıb. Bu uşaqlar bir-birlərinə oxşayır, stereotipləri eyni olur. Yəni onlarda boy qısa olur, əqli inkişafdan geri qalır, kəlləsi kiçik və yumru olub üz nahiyyəsində yastılaşır. Yanaqlar üzün yastılaşmış fonunda bir qədər üzə …

Ətraflı

Uşaqlarda özünəinamı artırmaq üçün ana və atalara məsləhətlər

25-11-2017

Əvvəlcə hansı davranış və gözləntilərinizin uşağınızda özünəinamsızlıq hissini formalaşdırdığını müəyyənləşdirin.

Problemi həll etmək üçün tez davranmayın və çox uzun illər içində yerləşən özünəinamsızlıq hissini yenə zaman içində geridə buraxacağınızı unutmayın.

Həddindən artıq qoruyucu davranışlarınızdan qurtulmağa çalışın.

Əvvəlcə öz qorxu və şübhələrinizi geridə qoyun.{Uşağın başına pis bir şey gəlmə ehtimalına görə uşağını mağazaya belə buraxmayan ata və ananın bu forma qorxularından qurtulmadan uşaqda özün…

Ətraflı

View older posts »